Otomobillerde Güvenlik Herkesin Hakkı

Otomobiller herkesi eşit oranda koruyabiliyor mu?

Araç çarpışma test mankenleri
Çarpışma Testi Mankenleri (pinterest)

Otomobil satın alırken dikkate aldığımız kriterleri düşündüğümüzde aklımıza neler geliyor? ; Tasarım, Performans, Yakıt tüketimi, Fiyat, Güvenlik …

Herkes aşağıdaki sorular hakkında en azından internet üzerinden bir araştırma yapmıştır:

  • En güvenli otomobil modelleri hangileri?
  • Almayı düşündüğüm araba çarpışma testlerinden kaç puan almış?
  • Otomobillerde güvenlik testleri nasıl yapılıyor?

Peki bulunan sonuçlar herkes için aynı oranda geçerli mi? Bu sorum sizi şaşırtmasın zira “bazı” insanlar otomobillerinde diğerlerine göre daha az güvendeler!

Ne demek şimdi bu?!? Şöyle açıklayayım; birçok üretici firma güvenlik testlerini ve bu amaçla geliştirdikleri bilgisayar simülasyonlarını ortalama vücut ölçülerine sahip erkekleri baz alarak yapmakta. Bu durum otomobillerin herkesi eşit seviyede koruyamadığı şeklinde de yorumlanabilir.

OTOMOBİLLER “HERKESİ” KORUMALI

Günümüzde birçok otomobil markası araçlarını daha güvenli yapabilmek adına inovatif teknolojiler tasarlıyorlar. Otonom araç teknolojileri ve bunlarla birlikte sunulan bir çok Aktif Güvenlik Sistemi bu konuda büyük yol kat etmemizi sağladı.

Ancak kazanın kaçınılmaz olduğu durumlarda pasif güvenlik sistemleri hayatımızı kurtarıyor. Buna rağmen hala bir çok üretici otomobillerini sadece erkek çarpışma testi mankenlerine dayanan verilere göre tasarlıyor. Bu nedenle kadınların yaşabilecekleri yaralanma riski erkeklere göre daha yüksek.

Volvo bu konuda başlattığı E.V.A. inisiyatifi (Equal Vehicles for All) ile herkes için eşit özelliklerde araçlar geliştirilmesi yönünde bir adım atmış. Buna da marka olarak en çok önemsediği özelliklerden biri olan GÜVENLİK konusu ile başlamış. Zaten firmanın 2020 vizyonu da bununla paralellik gösteriyor.

Yeni bir Volvo otomobilinde hiç kimse ölmemeli

ya da ciddi bir şekilde yaralanmamalı.

Volvo 2020 Güvenlik Vizyonu

MARKA ALGISI VE GÜVENLİK

Marka algısı tüketicilerin zihninde meydana gelen bir olgudur. Bir marka inşa etmek istiyorsanız, tüketicilerin zihnine bir kelime yerleştirmelisiniz. Örneğin Volvo bir otomobil markası olarak kullanıcıların zihinlerinde güvenlik kavramı ile özdeşleştirilmiş bir markadır. Mercedes kendisini prestijli bir marka olarak konumlandırarak yüksek profildeki tüketicileri hedefler. BMW’nin biraz daha sürüş keyfi üzerine odaklandığını ve temelde de ürün özelliklerini keyifli sürüş üzerine oturtarak geliştirdiğini görüyoruz.

Ürünler fabrikalarda, markalar zihinlerde üretilir.

David Ogilvy

2018 Amerika Müşteri Memnuniyeti Endeksi (ACSI) sonuçlarına göre Volvo 85 puan ile otomobil kategorisindeki zirveyi Lexus ile paylaşıyor. NRC’nin 2014 senesinde otomobil marka algıları üzerine yayımladığı bir raporda Volvo en güvenli otomobil markası olarak görülmüş.

Otomobillerde marka algısı
Güvenlik – Marka Algısı

E.V.A. İNİSİYATİFİ

Volvo başlattığı bu hareket ile hem ürün geliştirme ve test süreçlerini farklı cinsiyet ve beden ölçülerini kapsayacak şekilde şekillendiriyor hem de edindiği uzun süreli bilgiyi açık şekilde paylaşarak diğer üreticilerin de bundan faydalanabilmesini sağlıyor. Amaç binek otomobillerdeki güvenlik seviyesini en yüksek ve en geniş kapsamlı seviyeye çıkartabilmek.

Volvo’nun kurmuş olduğu araştırma ekibi bir çarpışma sırasında araç içerisinde neler olduğunu anlayabilmek amacıyla 1970’lerden beri testler yapıyor ve yaşanan gerçek olayları analiz eden çalışmalar yürütüyor. Bu tarihten itibaren 43.000’den fazla vaka ve 72.000’den fazla yolcudan gelen veriler incelenmiş durumda. Analizler kadın ve erkeklerin bir kazaya karışma riskinin eşit oduğunu gösteriyor. Bunun doğal bir sonucu olarak da kadınların ve erkeklerin testlerde eşit şekilde temsil edilmesi gerekliliği ortaya çıkıyor.

Toplam Fayda İçin Bilgi Paylaşımı

Volvo çarpma testi
Yandan Çarpışma Testi

Volvo 40 yılı aşan araştırmalarının sonuçlarını tüm ilgilenenlerle paylaşıyor. Herkesin bunları indirmesine olanak tanıyarak bütün otomobillerin daha güvenli üretilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor. Yıllara göre tasnif edilmiş 100’den fazla rapor ve makalenin tam metinlerine firmanın web adresi üzerinden ulaşmanız mümkün. Güvenlik ve toplam fayda kavramlarının güzel bir birlikteliği…

Araştırma ve Geliştirme çalışmalarının sadece belli ölçülerdeki çarpışma mankenleri üzerinde yapılmasının tüm kullanıcıları kapsayabilmek konusunda bir zaafiyet oluşturduğundan bahsetmiştik. Firma 1995’ten beri erkek çarpışma mankenlerinin yanında kadın çarpışma testi mankeniyle de test yapıyor. İlk uygulamalar küçük boyutlu kadın önden çarpışma mankeni ile yapılmış. 2001’de küçük boyutlu bir yandan çarpışma mankeni olan SID2s kullanılmaya başlanmış. Yetmemiş 2000’lerin başında dünyada ilk olarak orta boyda kadın çarpışma testi mankeninin sanal bir modeli geliştirilmiş ve geliştirme süreçlerine dahil edilmiş. On yıl sonra arkadan çarpmalarda boyun zedelenmesi testleri için orta boylu bir kadın çarpışma testi mankeni de devreye alınmış.

Herkes İçin Güvenlik

Volvo hava yastığı tasarımı
Güvenlik – Otomobillerde Kullanılan Hava Yastıkları

Örneğin boyun zedelenmesi koruma sistemi (WHIPS) geliştirilirken kadın ve erkek arasındaki anatomik yapı ve dayanıklılık farklılıkları göz önünde bulundurulmuş ve bu sayede her iki grubun da güvenlikle kullanabileceği özellikte bir koltuk başlığı ve koltuk gövdesi tasarımı oluşturulmuş.

Araştırmalardan çıkan bir diğer örnek de yandan çarpışma ve kafa yaralanması vakaları üzerine; bu durumlarda kadınların yaralanma riskinin erkeklere göre daha yüksek olduğu görülmüş. Anatomik farklılık nedeniyle, bir insan ne kadar kısaysa, otomobilde o kadar alçakta ve direksiyon simidine yakın oturuyor. Yan Perde Hava Yastığı bu riskleri azaltmakta çok etkili; kafa yaralanmalarını yaklaşık 75% azaltıyor. Saniyenin 25’te birinde şişiyor ve kafanın otomobilin dışındaki cisimlere ve diğer öğelere çarpmasını önlüyor. Bu tasarımı farklı ölçülerdeki mankerler üzerinde yapıyor olmak kapsama alanını arttırırken riski de azaltmış oluyor.

Volvo’nun tarih boyunca güvenlik sistemleri üzerine getirdiği bir çok yeni teknoloji var. Ama bir tanesinin yeri ayrı; bu sebeple yazının sonunda ona da 1-2 paragraf ayırmakta fayda var.

KİM BULMUŞ BU EMNİYET KEMERİNİ?

Volvo’nun icad ettiği emniyet kemeri tasarımı
Nils Bohlin ve 3 Noktalı Emniyet Kemeri

Emniyet kemeri otomotiv dünyasına ilk olarak 1903 yılında girmiş. Üç tekerlekli ve buhar makinesinden aldığı güç ile kendi kendine ilerleyebilen ilk aracın 1769’da , Richard Trevithick tarafından yapılan dört tekerlekli bir başka versiyonun 1803’de , benzinle çalışan patlamalı motor’a sahip ilk aracın Karl Benz tarafından 1885 yılında yapıldığını göz önünde bulundurduğumuzda oldukça geç bir keşif.

Gustave Liebau adında Fransız bir mucit, arabalarla yapılabilecek kazalarda insanların zarar görmesini nasıl engelleyebileceğini düşünerek emniyet kemeri fikrini ortaya atmış. Fakat ortaya koyduğu fikir otomotiv firmaları tarafından maliyetli olduğu gerekçesiyle kabul görmemiş.

A.B.D. Colorado Eyaleti Tıp Birliği 1953 yılında tüm otomobillerde emniyet kemerinin kullanılması için bir bildiri yayımlamış. İki sene sonra Kaliforniya Araç Kanunu, araç kullanmak için emniyet kemeri takmayı zorunlu kılarak geri dönülmez süreci başlatmış. Bunu takiben 1956’da Volvo firması, iki noktalı çapraz emniyet kemerini aksesuar olarak piyasaya sürmüş ve Chrysler, Ford gibi markalar da bu yeni akımı takip etmişler.

Son virajda Volvo mühendisi Nils Bohlin birçok insanın hayatını kurtaran bir dokunuş ile otomotiv endüstrisine önemli bir hizmette bulunmuş. Seri üretim PV544 model araçta üç noktadan bağlantılı emniyet kemerinin pazara sunulmasını sağladı. Üstelik Volvo bu yeni teknolojiden herkesin yararlanması için patent haklarından de feragat etmiştir.

Referanslar

Volvo EVA İnisiyatifi, https://www.volvocars.com/tr/neden-volvo/insan-odakli-yeniliklerimiz/surusun-gelecegi/guvenlik/herkes-icin-guvenli-otomobiller , 2019.

Fatih Emek, “Otomotiv Markalarının Algısı”, https://www.eritela.com/otomotiv-markalarinin-algisi/ , 2017.
Cevdet Yalçıner, “Marka Algısı” , https://markamuduru.com/marka-algisi/ , 2017.

Cevdet Yalçıner, “Marka Algısı” , https://markamuduru.com/marka-algisi/ , 2017.

Michael B. Sauter ve Grant Suneson, “What are the best and worst car brands in the US in 2018?” , https://www.usatoday.com/story/money/cars/2018/08/29/best-and-worst-car-brands-of-2018/37633581/ , 2018

Yolcu360, “Emniyet kemerinin bilinmeyen hikayesi” , https://yolcu360.com/blog/emniyet-kemerinin-bilinmeyen-hikayesi/ , 2018.

Avatar

Yazar: Berk Özoğuz

1983 Ankara. Makine Mühendisi. Baba. Araştırmaya meraklı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir